Pozostańmy w kontakcie!
InterLaw Sp. z o.o.
ul. Pszczyńska 44a, 44-100 Gliwice
E-mail: biuro@kancelariaszczodry.pl
Telefon: +48 532 198 504
Back

Przeliczniki lat pracy w górnictwie: jak to działa?

Emerytury górnicze to świadczenia przyznawane osobom identyfikującym się odpowiednim okresem pracy górniczej lub okresem pracy równorzędnej z pracą górniczą. Do emerytur górniczych stosuje się przeliczniki w wysokości zależnej od wykonywanej pracy. Przeliczniki stosuje się zarówno co do prawa, jak i co do wysokości świadczenia. Zapoznaj się z artykułem, aby zrozumieć stosowanie przeliczników do emerytur górniczych.

Rodzaje przeliczników do okresów pracy górniczej

W systemie emerytalnym dla górników wyróżniamy kilka podstawowych rodzajów przeliczników: 1,5; 1,8; 1,4; 1,2. Każdy z nich jest stosowany w zależności od specyfiki wykonywanej pracy i warunków, w jakich pracownik przebywał pod ziemią.

  • Przelicznik 1,5 jest najczęściej stosowanym przelicznikiem za pracę górniczą pod ziemią. Wymaga świadczenia pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pod ziemią.
  • Przelicznik 1,8 znajduje zastosowanie przy pracach w przodkach, bezpośrednio przy urabianiu, ładowaniu i zwałowaniu urobku oraz innych pracach przodkowych oraz drużynach ratowniczych.
  • Przelicznik 1,4 dotyczy pracowników wykonujących swoją pracę częściowo na powierzchni, a częściowo pod ziemią.
  • Przelicznik 1,2 jest przeznaczony dla osób wykonujących pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego, w kopalniach otworowych siarki oraz innych przedsiębiorstwach związanych z kopalniami siarki i węgla brunatnego.

Każdy przelicznik ma bezpośredni wpływ na ostateczną wysokość emerytury, ponieważ określa, jak “czas pracy” jest konwertowany na “czas emerytalny”. Im wyższy przelicznik, tym korzystniejsze przeliczenie i wyższa emerytura. Pełny przepis art. 51 ustawy o emeryturach i rentach z FUS udostępniony został poniżej:

art. 51 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Art. 51
1. Przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur, o których mowa w art. 50a lub 50e, stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 2, następujące przeliczniki:
1) 1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy;
2) 1,8 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50d;
3) 1,4 za każdy rok pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 1-3 i 5-9, wykonywanej częściowo na powierzchni i częściowo pod ziemią;
4) 1,2 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego, w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego.
2. Przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur łączny okres pracy obliczony z zastosowaniem przeliczników, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się w wymiarze nie dłuższym niż 45 lat.

Stosowanie przeliczników pracy górniczej w emeryturach

Przeliczniki pracy górniczej stosuje się do każdego okresu wyszczególnionego w art. 51 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Po złożeniu dokumentacji do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, organ ten przeanalizuje Twoje okresy pracy górniczej oraz powinien zastosować do nich odpowiednie przeliczniki. Przeliczniki w zależności od rodzaju emerytury stosuje się co do prawa, jak i co do wysokości świadczenia emerytalnego.

Ważne! W dzisiejszych czasach Zakład Ubezpieczeń Społecznych bardzo często błędnie i celowo, stosując swoje wewnętrzne wykładnie, a nie przepisy prawa powszechnie obowiązującego zaniża wartości przeliczników lub nie zalicza ich wcale co skutkuje wydaniem decyzji o odmowie prawa do emerytury górniczej (ze względu na niewystarczający okres pracy górniczej) lub zaniżeniem wypłacanego świadczenia emerytalnego.

Pamiętaj! W celu poprawności naliczenia okresów pracy górniczej oraz zastosowania do nich prawidłowych przeliczników niezbędna jest karta przebiegu zatrudnienia do emerytury górniczej. Bez załącznika do decyzji nie jest możliwa weryfikacja poprawności ich naliczenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych bardzo często nie wysyła załącznika wraz z decyzją.

W przypadku emerytury górniczej bez względu na wiek (przed 50 rokiem życia) przeliczniki można zastosować wyłącznie co do wysokości świadczenia emerytalnego. Emerytura górnicza przed 50 rokiem życia charakteryzuje się obowiązkiem identyfikowania się okresem pracy górniczej w wymiarze 25 lat wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pod ziemią. Oznacza to, że przeliczniki nie mają wpływu na przyśpieszenie prawa do emerytury, albowiem górnik musi wykazać 25 lat czystej pracy pod ziemią. W tym przypadku przeliczniki mają wpływ tylko na wysokość świadczenia.

Dla emerytury górniczej ze względu na wiek (po 50 roku życia) przeliczniki mają wpływ zarówno na prawo do emerytury, jak i wysokość świadczenia. W przypadku górnika, który osiągnął wiek co najmniej 50 lat, przelicznik 1,8 (tak zwany wymiar półtorakrotny) wpływa na skrócenie okresu co do prawa. Oznacza to, że przyszły świadczeniobiorca nie musi identyfikować się okresem 25 lat czystej pracy pod ziemią, albowiem za pomocą przelicznika 1,8 może podwyższyć swój okres pracy górniczej. Pozostałe przeliczniki wypływają na wysokość wypłacanego świadczenia emerytalnego.

Ograniczenie stosowania przeliczników pracy górniczej

Przeliczniki pracy górniczej stosuje się do emerytur górniczych. Zastosowanie przeliczników ma jednak ograniczenie do 45 lat pracy górniczej (540 miesięcy). Oznacza to, że praca górnicza, po uwzględnieniu przeliczników nie może przekraczać tego okresu. W przypadku dalszego świadczenia pracy, okres pracy górniczej będzie traktowany na równi z innymi okresami składkowymi. Wówczas taki okres będzie podlegał tylko przeliczeniu za pomocą przelicznika stosowanego do każdego okresu składkowego, który wynosi 1,3.

Stosowanie wymiaru półtorakrotnego (przelicznik 1,8) dla dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń

Zgodnie z art. 50d ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, okres członkostwa w drużynie ratowniczej zalicza się również pracownikom dozoru ruchu lub kierownictwa ruchu kopalń, którzy pracują przez co najmniej połowę dniówek roboczych w miesiącu pod ziemią, w kopalniach siarki lub w kopalniach węgla brunatnego.

Oznacza to, że pracownik dozoru ruchu lub kierownictwa ruchu kopalń może do wysokości świadczenia uwzględnić przelicznik 1,8 (wymiar półtorakrotny) za okresy, w których był członkiem drużyny ratowniczej oraz posiadał za te miesiące co najmniej połowę dniówek zjazdowych pod ziemię.

Ważne! Zwróć uwagę, że specjalista wchodził w skład drużyny ratowniczej zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki w sprawie ratownictwa górniczego z dnia 12 czerwca 2002 roku (Dz.U. Nr 94, poz. 838 ze zmianami), które obowiązywało do dnia 30 czerwca 2017 roku. Jeżeli wchodziłeś w skład drużyny ratowniczej do dnia 30 czerwca 2017 r. oraz byłeś pracownikiem dozoru ruchu lub kierownictwa ruchu kopalń i posiadałeś co najmniej połowę dniówek zjazdowych pod ziemię powinieneś mieć zaliczony ten okres z przelicznikiem 1,8. ZUS celowo zastosuje nowe rozporządzenie w celu zaniżenia Twojego okresu pracy górniczej, co w konsekwencji doprowadzi do zaniżenia wypłacanego świadczenia.

Przykład zastosowania przeliczników pracy górniczej

Aby lepiej zrozumieć, jak przeliczniki wpływają na wysokość emerytur górniczych, przedstawiam kilka praktycznych przykładów obliczeń. Te przykłady pomogą zilustrować, w jaki sposób prawidłowe zastosowanie przeliczników ma wpływ na wysokość emerytur.

stosowanie przeliczników pracy górniczej
stosowanie przeliczników pracy górniczej

Na powyższym przykładzie widzimy, że dany pracownik przemysłu górniczego przepracował 115 miesięcy w wymiarze półtorakrotnym (okres pracy w przodku lub drużynie ratowniczej). Następnie 163 miesiące zwykłej pracy pod ziemią wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pod ziemią. Ostatecznie 56 miesięcy pracy mieszanej wykonywanej częściowo na powierzchni, a częściowo pod ziemią (pracownik dozoru ruchu lub kierownictwa ruchu kopalń). Wszystkie miesiące w pierwszej kolejności zostały obliczone z zastosowaniem przeliczników pracy górniczej. Kolejno łączna suma okresów pracy górniczej z zastosowaniem przeliczników pracy górniczej została przeliczona przez przelicznik stosowany dla zwykłych okresów składkowych (1,3) oraz przelicznik dla okresów nieskładkowych (chorobowe) z zastosowaniem 0,7.

Każdy okres pracy górniczej ma istotne znaczenie dla wysokości emerytury górniczej, albowiem w pierwszej kolejności jest mnożony przez współczynnik górniczy, a następnie standardowy wynikający z okresów składkowych.

Szybki kontakt z Kancelaria Szczodry

W przypadku dodatkowych pytań możesz nawiązać szybki i bezpośredni kontakt z sekretariatem Kancelarii Szczodry. Zostaw wiadomość, aby uzyskać dodatkowe informacje – odpowiedź na Twoje pytania, prośbę o kontakt telefoniczny albo uzyskaj informacje o sposobie przyjęcia sprawy w prowadzenie.

    Denis Szczodry
    Denis Szczodry
    https://emeryturagornicza.pl/
    Denis Szczodry - specjalista prawa zabezpieczenia społecznego z wieloletnim doświadczeniem w ustalaniu i przeliczaniu emerytur oraz rent, skutecznie reprezentuje klientów przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Moja praktyka zawodowa koncentruje się na pomocy klientom w zrozumieniu złożonych procedurach emerytalnych, oferując wsparcie w uzyskiwaniu należnych świadczeń. W szczególności wychodzę naprzeciw nagannym praktykom stosowanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wykazując celowe działanie w zaniżaniu świadczeń lub wydawaniu przez ten organ decyzji odmawiającym prawa do emerytur górniczych.